Introductie
De meniscus is een van de meest aangedane structuren van de knie. Deze blessure kan op elke leeftijd voorkomen. Bij jonge mensen is de meniscus tamelijk stevig en rubberachtig. Scheuren zijn dan ook meestal het gevolg van draaimoment van de knie met veel kracht. Bij oudere mensen, wordt de meniscus zwakker naarmate de leeftijd vordert. Scheuren kunnen ontstaan door lichte trauma's. Het door de knieën gaan, kan al provocerend zijn. Onderstaand willen wij u duidelijk maken waar de menisci gelokaliseerd zijn in de knie. Hoe een aangedane meniscus problemen kan veroorzaken in de knie en wat er gedaan kan worden aan deze blessure. Ook op deze pagina wordt weer gebruik gemaakt van illustraties. Deze zijn oranje gekleurd en laten een popupvenster verschijnen met een afbeelding. De animaties worden vertoond in het Windows Media scherm op de pagina.

Wat is de meniscus en wat is zijn functie?
Als u nog niet de sectie Anatomie van de knie heeft gelezen, kunt hieronder een samenvatting lezen. Er zit een meniscus aan beide zijden van het gewricht. De meniscus heeft een werking als een vulring tussen het Femur en de Tibia (boven- en onderbeen) en verdeeld het gewicht wat doorgegeven door het bovenbeen op het onderbeen. Het gedeelte over de knieanatomie laat zien dat gewrichtskraakbeen de beide uiteinden van de botstukken bedekt in het gewricht. Het gewrichtskraakbeen is stevig en rubberachtig en voorkomt dat de beide oppervlakten van de botstukken beschadigen tijdens het over elkaar heen bewegen. De menisci voorkomen tijden het lopen dat er puntkrachten optreden in elke hoek van het gewricht. Verder helpen de menisci bij de stabiliteit van het gewricht. Een kop/kom gewricht is het meest stabiele gewricht. De meniscus vergroot als het ware de kom van het kniegewricht. Zonder de meniscus zou het bovenbeen vrij over het onderbeen kunnen glijden.

Anatomie
De meniscus kan op verschillende manieren scheuren. Bijvoorbeeld kan de gehele binnenrand van de mediale meniscus scheuren en dat wordt een Buckethandle scheur genoemd of er kan ook een lengtescheur ontstaan.

Bij een derde optie kan er een degeneratieve scheur ontstaan waarbij er flarden van de meniscus in alle richtingen zijn.

Oorzaken

Hoe kan een meniscusprobleem ontstaan?

Dit kan op alle leeftijden voorkomen. Bij jongere mensen is de meniscus redelijk sterk en rubberachtig. Scheuren van menisci bij mensen onder de dertig ontstaan meestal als resultaat van een sterke verdraaiing. Meestal bij sportactiviteiten.

Bij oudere mensen wordt de meniscus zwakker met de leeftijd en een meniscusscheur is dan vaak het resultaat van een klein ongelukje, zoals het door de knieën gaan. Dit komt door degeneratieve veranderingen binnen de knie. In veel gevallen is er geen duidelijke aanwijsbare oorzaak voor de meniscusscheur

Symptomen

Hoe voelt een gescheurde meniscus aan?

Het meest voorkomende probleem is pijn. De pijn kan gevoeld worden langs de gewrichtsspleet waar de meniscus is gelokaliseerd of vaag zijn en door de gehele knie gevoeld worden. Als het gescheurde gedeelte van de meniscus groot genoeg is, kunnen er slotklachten optreden. Slotklachten ontstaan wanneer een fragment van de meniscus klem komt te zitten in het scharniergewricht. Hierdoor zal de knie niet volledig strekken. (Bijvoorbeeld een stok tussen het scharnier van een deur steken en deze proberen dicht te doen).

Er zijn ook lange termijn effecten van een gescheurde mensicus. Het constante schuren van een gescheurde meniscus op het gewrichtskraakbeen kan slijtage van het oppervlak veroorzaken kan tot degeneratie van het gewricht leiden. Het kniegewricht zal zwellen tijdens gebruik en stijver worden. Dit komt door toename van het gewrichtsvloeistof (water in de knie). Dit geldt niet alleen voor een meniscusscheur, maar gebeurt altijd bij een geïrriteerde knie.

Diagnose

Hoe onderzoeken we het probleem?

De diagnose begint met de voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek. tijdens dit onderzoek zal bepaald worden waar de pijn zit, er slotklachten optreden, er 'klikken' of 'ploppen' zijn als de knie bewogen wordt. Op een röntgenfoto is een meniscusscheur niet te zien. De MRI-scan is een goed apparaat om een kapotte meniscus op te sporen. De MRI (Magnetic Response Imaging) machine gebruikt een een magnetische golf i.p.v. röntgen om de zachte weefsels van het lichaam te tonen. Met deze machine is het mogelijk een 'plakje' door het gebied te snijden waar we geïnteresseerd in zijn. De anatomie en de verwondingen zijn duidelijk te zien. Op deze manier hoeft men niet met naalden (kans voor infectiegevaar) in het gewricht. Ander voordeel is dat het pijnloos is. Op de deze MRI (onder) is een scheur inde meniscus te zien. Als er onzekerheid is over de diagnose aan de hand van de voorgeschiedenis en het lichamelijk onderzoek, of al er nog andere complicaties aanwezig zijn, kan er een MRI gedaan worden.

Als de voorgeschiedenis en lichamelijk onderzoek sterk doet vermoeden dat er een gescheurde meniscus aanwezig is, kan er een arthroscopie gedaan worden om de diagnose te bevestigen en het probleem tegelijkertijd weg te nemen. Arthroscopie is een operatie waarbij een kleine glasvezel camera in het kniegewricht wordt gebracht, die de orthopeed in stat stelt om de structuren in de knie te bekijken. Er wordt gekeken naar de conditie van het gewrichtskraakbeen, de banden c.q. ligamenten en de menisci.

Operatie en behandeling

In eerste instantie zal bij een gescheurde meniscus wat gedaan worden aan de pijn en de zwelling van de knie. Met behulp van krukken kan het kniegewricht voor enige dagen ontlast worden. IJsapplicatie zal worden voorgesteld om de zwelling en pijn te

Als de symptomen blijven, zal een operatie nodig zijn om of het gescheurde deel te verwijderen of het te repareren. De meeste meniscusoperatie gebeuren arthroscopisch. Hiervoor worden kleine incisies (sneetjes) gemaakt in de knie om de arthroscoop in te brengen. Met speciale instrumenten wordt dan het stukje verwijderd, terwijl de camera gebruikt wordt om te zien wat er in de knie gebeurd.

In sommige gevallen kan de scheur worden gerepareerd. De camera wordt gebruikt om de scheur te bekijken. Met hechtingen. wordt de scheur dan hersteld. Repareren is niet in alle gevallen mogelijk. Het gaat hier om scheuren in het nog doorbloede gedeelte van de meniscus.

Revalidatie
In de meeste gevallen zal de orthopeed de patiënt na de operatie verwijzen naar de fysiotherapeut voor een revalidatieprogramma. De eerste zes weken zal er een opbouwend schema van belasten zijn. Er zal een protocollair progressief belastend revalidatieschema opgesteld worden, waarbij gebruik gemaakt wordt van bijvoorbeeld de BIODEX om tussentijds de stand van zaken te evalueren. De krukken aan de kant en de revalidatie zal zich nu gaan richten op verhoging van de spierkracht en functioneel bewegen. Wat uiteindelijk zal leiden tot een volledige terugkeer van de functie van de knie.