Introductie

De collaterale banden zijn de meest aangedane structuren van de knie. Deze blessures kunnen op vele manieren ontstaan. De blessure ontstaat meestal door een grote uitwendige kracht, zoals het vallen tijdens het skiën of een direct trauma op de knie vanaf de zijkant.Ook op deze pagina wordt weer gebruik gemaakt van illustraties. Deze zijn oranje gekleurd en laten een popupvenster verschijnen met een afbeelding. De animaties worden vertoond in het Windows Media scherm op de pagina.

Waar zitten de collaterale ligamenten en welke functie hebben ze?

Als u nog niet de knieanatomie pagina heeft gelezen is het raadzaam om dat eerst te doen. Onthoud dat het verschil tussen een pees en een ligament is dat ligamenten botstukken verbinden, terwijl pezen spieren aan botten verbinden. De collaterale ligamenten van de knie verbinden het femur (bovenbeen) en de tibia (onderbeen). De belangrijkste functie van deze ligamenten is het limiteren van de bewegingen van de knie. Als deze ligamenten te ver worden gerekt kunnen zij scheuren. De scheur kan in het midden van het ligament zijn, of het vindt plaats aan het uiteinde van het ligament waar het vastzit aan het bot. Dit kan zowel onder als boven zijn. Als de krachten groot genoeg zijn, zullen er ook andere ligamenten, zoals de voorste kruisband, kunnen scheuren. De mediale collaterale band (binnenste) in combinatie met de voorste kruisband is dan ook de meest voorkomende.
De laterale collaterale ligament aan de buitenzijde van de knie kan ook scheuren, maar dit gebeurt minder vaak dan de mediale band. Hier rechts is een scheur in het middelste gedeelte van de laterale band te zien. Ook de laterale band kan op verschillende plekken scheuren, evenals de mediale band.

Oorzaken
Hoe scheuren in de collaterale banden?
De collaterale banden kunnen scheuren bij het sporten. Bekende sporten zijn skiën, voetbal of basketballen. Het gebeurt meestal als het onderbeen zijdelings wordt weggeduwd, terwijl de voet vast blijft staan. Dit kan zowel naar binnen als naar buiten zijn. Een kracht vanaf de buitenzijde geeft een scheur in de mediale band en andersom. Door het eigen gewicht zal de knie openstaan en zal de desbetreffende band op spanning zetten (twijgeffect). De desbetreffende band kan gedeeltelijk doorscheuren (graad2) alswel totaal (graad 3)

Symptomen
Hoe voelt een bandblessure aan?
Een trauma dat krachtig genoeg is om een collaterale band te scheuren, veroorzaakt een belangrijke hoeveelheid schade aan het weefsel rondom de knie. Er ontstaan bloedingen in de weefsels rond de knie, zwelling van de weefsels en soms een bloeding in de knie. De knie wordt stijf en pijnlijk. Als de eerste stijfheid en pijn verdwijnen kan er een gevoel van instabiliteit komen in het kniegewricht en de knie zal een gevoel van 'giving way' (doorschieten) en het gewicht niet stabiel kunnen dragen. 
Chronische (lang bestaande) instabiliteit veroorzaakt door een oude blessure aan de collaterale banden kunnen ook ontstaan doordat de gescheurde band wel geneest, maar niet strak genoeg om de knie te stabiliseren. De knie zal giving way gevoelens geven en bij zware inspanning pijnlijk zijn. ook zie je dan zwelling optreden.

Diagnose
Hoe de knie te onderzoeken?
Het eerste lichamelijke onderzoek geeft meestal een goed inzicht in het probleem en welke banden er aangedaan zijn. in sommige gevallen is er te veel pijn en spierspasme om een goed onderzoek te doen. Na een periode van rust (5-7 dagen) en eventueel een spalk, zal er opnieuw onderzoek gedaan worden. Hierdoor wordt het onderzoek een stuk betrouwbaarder.
Röntgenfoto's kunnen eventueel een beschadiging dan wel een breuk (avulsiefractuur) uitsluiten. ook kunnen er stressfoto's gemaakt worden om te kijken of er een collaterale band gescheurd is. Hierbij wordt geprobeerd om een opening te creëren aan de aangedane zijde. De röntgenfoto zal een verwijding van de gewrichtsspleet laten zien als er een scheur aanwezig is.
Ook kan er MRI gemaakt worden. Dit wordt meestal gedaan als er een vermoeden is van multipele verwondingen, zoals een meniscusscheur of een voorste kruisband ruptuur. De MRI (Magnetic Response Imaging) machine gebruikt een een magnetische golf i.p.v. röntgen om de zachte weefsels van het lichaam te tonen. Met deze machine is het mogelijk een 'plakje' door het gebied te snijden waar we geïnteresseerd in zijn. De anatomie en de verwondingen zijn duidelijk te zien. Op deze manier hoeft men niet met naalden (kans voor infectiegevaar) in het gewricht.

Behandeling
Hoe wordt een collateraal ruptuur behandeld?
De meeste blessures zullen na een periode van vier tot zes weken genezen door middel van een simpele immobilisatie als gips of een spalk. Bij een geïsoleerde ruptuur van een laterale of een mediale collaterale band is er zelden een operatieve reconstructie nodig. De eerste behandelingen richt zich op het verminderen van de ontstekingsverschijnselen in en rond de knie. Rust en ontsekingsremmers in combinatie met ijsapplicaties kunnen de pijn en zwelling verminderen. Als de band geheeld is kan een revalidatieprogramma bij de fysiotherapeut helpen bij het verminderen van pijn en zwelling. Verder het verbeteren van de bewegingsuitslagen in de knie en het versterken van de spieren rondom de knie. Hierdoor wordt de stabiliteit weer verhoogd. De fysiotherapeut zal in de tijd het programma verzwaren en tevens zullen er huiswerkoefeningen gedaan moeten worden. De kracht kan gemeten worden met behulp van de BIODEX.
Vervolgens zullen er veel gesloten keten oefeningen gedaan worden.